علت بوی سوختگی جاروبرقی، دقیقا وقتی خودش را نشان می دهد که وسط نظافت خانه هستید و ناگهان بوی تند و نگران کننده ای فضا را پر می کند. چند لحظه بعد، دستتان ناخودآگاه روی دکمه خاموش می رود و این سوال در ذهن می چرخد که آیا موتور در حال سوختن است یا فقط یک مشکل جزئی است. واقعیت این است که بوی سوختگی جاروبرقی می تواند از یک گرفتگی ساده در مسیر مکش شروع شود و تا آسیب به سیم پیچ موتور ادامه پیدا کند. در این مقاله از چطور تعمیر، 15 علت بوی سوختگی جاروبرقی را قدم به قدم بررسی می کنیم و می گوییم در هر حالت چه کار باید بکنید.
بررسی 15 علت بوی سوختگی جاروبرقی
وقتی وسط کار با جاروبرقی ناگهان بوی سوختگی فضا را پر می کند، یعنی یکی از قطعات دستگاه زیر فشار غیر طبیعی قرار گرفته و اگر به آن توجه نکنید، احتمال سوختن موتور یا آسیب دیدن سیم کشی داخلی وجود دارد. این بو می تواند از یک گرفتگی ساده در مسیر مکش شروع شود و تا نیم سوز شدن موتور پیش برود، به همین خاطر شناخت علت بوی سوختگی جاروبرقی کاملا ضروری است. در ادامه 15 دلیل را که بیشتر از همه باعث ایجاد این بو می شوند فهرست کرده ایم تا بتوانید خیلی هدفمند جاروبرقی را بررسی نمایدد و قبل از خراب شدن جدی دستگاه، جلوی مشکل را بگیرید.
ویدیو بررسی علت بوی سوختگی جاروبرقی
بیشتر بخوانید: 4 علت اصلی روشن نشدن جاروبرقی
جدول علت بوی سوختگی جاروبرقی
| ردیف | علت بوی سوختگی جاروبرقی | توضیح مشکل |
| 1 | گرفتگی لوله، خرطومی یا برس | مسیر مکش بسته شده و موتور زیر فشار زیاد داغ می کند. |
| 2 | پر بودن بیش از حد کیسه یا مخزن | عبور هوا سخت شده و موتور بیشتر از حد معمول درگیر می شود. |
| 3 | کثیف بودن یا مسدود شدن فیلتر ها | گردش هوا و خنک شدن موتور مختل می شود. |
| 4 | استفاده طولانی مدت و بدون استراحت | موتور بیش از حد داغ شده و بوی سوختگی ایجاد می کند. |
| 5 | خرابی بلبرینگ های موتور | محور موتور سخت می چرخد، صدا و حرارت زیادی ایجاد می شود. |
| 6 | نیم سوز شدن سیم پیچ موتور | موتور ضعیف، داغ و همراه با بوی سوختگی تند کار می کند. |
| 7 | اتصال کوتاه در سیم کشی داخلی | سیم ها داغ شده و بوی سوختگی و گاهی جرقه ایجاد می شود. |
| 8 | خرابی کلید روشن/خاموش | کلید هنگام عبور جریان داغ شده و بو ایجاد می کند. |
| 9 | گیر کردن پروانه خنک کننده موتور | موتور به اندازه کافی خنک نمی شود و سریع داغ می کند. |
| 10 | خرابی یا کوتاه شدن زغال موتور | جرقه زیاد، صدای غیرطبیعی و بوی سوختگی تولید می شود. |
| 11 | کیسه نامناسب یا غیراستاندارد | هم مسیر هوا را مختل می کند هم گرد و غبار را نشت می دهد. |
| 12 | نفوذ گرد و غبار به داخل موتور | کانال های خنک کننده و موتور، با گرد و غبار خفه می شوند. |
| 13 | خرابی برد یا قطعات الکترونیکی | موتور نامنظم کار می کند و قطعات الکترونیکی داغ می شوند. |
| 14 | نگهداری در محیط نمناک یا پر گرد و غبار | خوردگی و اتصالات بد باعث داغ شدن و بو می شود. |
| 15 | ضربه خوردن و جابه جایی قطعات داخلی | موتور، پروانه یا قطعات پلاستیکی درگیر شده و تحت فشار قرار می گیرند. |
1. گرفتگی لوله، خرطومی یا برس جاروبرقی

یکی از شایع ترین علت های بوی سوختگی جاروبرقی، مسدود شدن مسیر مکش است. وقتی لوله، خرطومی یا برس با پرز فرش، مو، تکه های پلاستیک یا کاغذ پر می شود، هوا به سختی عبور می کند و موتور برای مکش همان حجم هوا، تحت فشار زیاد قرار می گیرد. این فشار باعث داغ شدن موتور و در نتیجه بوی سوختگی می شود.
راه حل:
جاروبرقی را خاموش و دوشاخه را از برق جدا کنید. لوله، خرطومی و برس را جدا کرده و با دست یا یک میله پلاستیکی نرم، تمام گرفتگی را باز کنید. از اجسام فلزی و نوک تیز استفاده نکنید تا بدنه داخلی آسیب نبیند.
2. پر بودن بیش از حد کیسه یا مخزن جاروبرقی
وقتی کیسه یا مخزن جاروبرقی تا آخر پر است، مسیر عبور هوا تنگ می شود و موتور برای مکش هوا در این شرایط باید بیش از حد کار کند و زودتر از حالت عادی داغ می گردد. کار با دستگاه در این وضعیت، عمر موتور را کم می کند.
راه حل:
قبل از این که کیسه یا مخزن کاملا پر شود، در حد دو سوم حجم آن را خالی یا تعویض کنید. اگر کیسه یک بار مصرف است، از نمونه استاندارد و مناسب همان مدل استفاده کرده و کیسه های پاره یا نشت دار را دور بیندازید.
3. کثیف بودن یا مسدود شدن فیلترهای جاروبرقی
فیلترهای ورودی و خروجی اگر با گرد و غبار، پرز و خاک سنگین پر شوند، هوا به سختی از آنها رد می شود و این موضوع می تواند علت بوی سوختگی جاروبرقی باشد. در این حالت موتور به خاطر خنک نشدن مناسب و گردش ضعیف هوا، داغ کرده و بوی سوختگی به مشام می رسد.
راه حل:
طبق دفترچه راهنما فیلترها را خارج کنید، آن ها را به آرامی بتکانید و در صورت قابل شستشو بودن، با آب ولرم تمیز و کامل خشک نمایید. فیلترهای پوسیده، پاره یا تغییر رنگ داده را حتما تعویض کنید تا دوباره مسیر هوا آزاد شود.
4. فشار زیاد روی موتور به خاطر استفاده طولانی و بدون استراحت
کار کردن طولانی مدت روی فرش های پرز بلند یا سطوح سنگین بدون استراحت، باعث داغ شدن موتور و بوی سوختگی می شود. این حالت یکی از علت های بوی سوختگی جاروبرقی است که کاملا به شیوه استفاده برمی گردد و اگر تکرار شود، به نیم سوز شدن موتور منجر می گردد.
راه حل:
هر ده تا پانزده دقیقه کار مداوم، چند دقیقه به جاروبرقی استراحت بدهید تا موتور خنک شود. اگر با وجود رعایت این نکته باز هم بوی سوختگی حس می کنید، دیگر دستگاه را روشن نکنید و اقدام به بررسی موتور نمایید.
5. خرابی بلبرینگ های موتور و افزایش اصطکاک
وقتی بلبرینگ ها خشک، زنگ زده یا آسیب دیده باشند، محور موتور به سختی می چرخد و اصطکاک زیادی ایجاد می شود. در این حالت علت بوی سوختگی جاروبرقی، داغ شدن غیر طبیعی اطراف بلبرینگ ها است و معمولا همراه با صدای ناهنجار و لرزش بیش از حد دیده می شود.
راه حل:
این مورد تخصصی است و نباید در خانه باز شود. جاروبرقی را خاموش و از برق بکشید و دیگر دستگاه را روشن نکنید. دستگاه را به تعمیرکار بسپارید تا بلبرینگ ها را بازدید، گریس کاری یا در صورت نیاز تعویض کند.
6. نیم سوز شدن سیم پیچ موتور جاروبرقی
اگر موتور جاروبرقی مدت زیادی تحت فشار با کیسه پر یا در شرایط نوسان برق کار کرده باشد، ممکن است سیم پیچ آن نیم سوز شود. در این حالت بوی سوختگی جاروبرقی تندتر و ماندگار تر است و معمولا با افت مکش و تغییر صدای موتور همراه می گردد.
راه حل:
در صورت شک به نیم سوز شدن موتور، روشن کردن دوباره جارو فقط اوضاع را بدتر می کند. فورا دستگاه را از برق جدا کرده و برای تست اهم، عیب یابی و سیم پیچی یا تعویض موتور، آن را به یک مرکز تعمیر معتبر تحویل دهید.
7. اتصال کوتاه یا سوختگی در سیم کشی داخلی دستگاه

پارگی عایق سیم ها، شل بودن سوکت ها یا وجود رطوبت می تواند باعث اتصال کوتاه و سوختگی موضعی در سیم کشی داخلی شود. در این حالت علت بوی سوختگی جاروبرقی به خاطر گرم شدن غیر طبیعی سیم ها و اطراف آن ها است و ممکن است همراه با جرقه یا قطع و وصل ناگهانی باشد.
راه حل:
خودتان سراغ باز کردن سیم کشی نروید، چون خطر برق گرفتگی و آتش سوزی وجود دارد. جاروبرقی را خاموش کرده، از برق بکشید و برای تعویض سیم های سوخته، سوکت ها و اتصالات معیوب دستگاه را به تعمیرکار بسپارید.
8. خرابی کلید روشن و خاموش یا قطعات کنترلی
کلید خراب یا نیم سوز هنگام عبور جریان برق، می تواند داغ شود و بوی شبیه به بوی سوختگی ایجاد کند. در این حالت علت بوی سوختگی جاروبرقی مربوط به بخش کنترلی می باشد و ممکن است در دسته یا بخش بالایی بدنه حس شود.
راه حل:
اگر بو عمدتا از محل کلید یا دسته جارو احساس می شود، دستگاه را از برق بکشید و دیگر روشن نکنید. تعویض کلید و بررسی سیم های متصل به آن باید توسط تعمیرکار انجام شود تا از ذوب شدن پلاستیک اطراف و خطر جدی جلوگیری گردد.
9. سفت شدن یا گیر کردن پروانه خنک کننده موتور
پروانه خنک کننده اگر با پرز، نخ یا شکستگی درگیر شود، درست نمی چرخد و موتور به اندازه کافی خنک نمی شود. در این حالت علت بوی سوختگی جاروبرقی به خاطر داغ شدن موتور و خنک نشدن آن است.
راه حل:
این قطعه معمولا داخل پوسته موتور قرار دارد و دسترسی به آن نیاز به باز کردن کامل جارو دارد. با شنیدن صدا های غیر عادی همراه با بوی سوختگی، دستگاه را خاموش کرده و برای بازدید پروانه، تمیز کردن و تعویض احتمالی به تعمیرکار مراجعه نمایید.
10. خشک شدن، فرسودگی یا خرابی زغال موتور

زغال های کوتاه شده، خشک یا شکسته اتصال مناسبی با کلکتور ندارند و باعث جرقه زیاد، بوی سوختگی و تغییر صدای موتور می شوند. این حالت یکی از علت های مهم بوی سوختگی جاروبرقی در مدل های زغالی است.
راه حل:
خودتان زغال را بدون تجربه کافی تعویض نکنید، چون نصب اشتباه می تواند به کلکتور آسیب جدی بزند. جاروبرقی را به تعمیرکار بسپارید تا طول زغال ها، سلامت فنر و سطح کلکتور را چک کرده، در صورت نیاز زغال ها را تعویض و کلکتور را تمیز یا تراش دهد.
11. استفاده از کیسه نامناسب، غیر استاندارد یا چند بار مصرف
کیسه های غیر استاندارد که جنس نامناسب یا منافذ غیر استاندارد دارند، هم گرد و غبار را خوب نگه نمی دارند و هم مسیر هوا را غیر طبیعی می کنند. این وضعیت می تواند باعث نفوذ گرد و غبار به موتور شده و فشار زیادی روی آن وارد کند.
راه حل:
همیشه از کیسه مخصوص همان برند یا کیسه های تایید شده با کیفیت مناسب استفاده کنید. کیسه های چند بار مصرف را مرتب خالی و در صورت امکان طبق دستور شستشو بدهید و اگر نشتی یا پارگی دارند حتما آنها را تعویض کنید.
12. نفوذ گرد و غبار و پرز به داخل موتور و مسیرهای خنک کننده
وقتی کیسه یا فیلتر درست عمل نکند، گرد و غبار به داخل موتور و کانال های خنک کننده راه پیدا می کند. تجمع این آلودگی ها مسیر عبور هوا را تنگ کرده و علت بوی سوختگی جاروبرقی و داغ شدن بیش از حد موتور می شود.
راه حل:
در این شرایط لازم است موتور و کانال های هوا توسط تعمیرکار باز، تمیز و دوباره مونتاژ شوند. خودتان سراغ باز کردن موتور نروید، چون هم قطعه حساسی است هم گرد و غبار ریز موجود در آن می تواند برای تنفس شما مضر باشد. بعد از سرویس، حتما کیسه و فیلتر را از نوع استاندارد انتخاب کنید.
13. خرابی برد یا قطعات الکترونیکی کنترلی در بعضی مدل ها
در جاروبرقی های پیشرفته که قابلیت تنظیم قدرت و محافظ الکترونیکی دارند، خرابی برد می تواند باعث کارکرد نامنظم موتور، داغ شدن قطعات و بوی سوختگی شود. در این حالت علت بوی سوختگی جاروبرقی بیشتر به اجزای الکترونیکی مربوط می شود تا بخش مکانیکی.
راه حل:
اگر جاروبرقی بدون دلیل دورش کم و زیاد شده، ناگهان خاموش و روشن می گردد یا همزمان با بوی سوختگی چراغ های غیر عادی روشن می شود، دستگاه را برای تست برد، تعویض قطعات سوخته و بررسی کامل به مرکز تعمیر تخصصی ببرید.
14. نگهداری جاروبرقی در محیط نمناک یا پر گرد و غبار

قرار دادن جاروبرقی در انباری نمناک یا محیط های پر گرد و غبار، در طول زمان باعث خوردگی، زنگ زدگی و اتصالات ضعیف می شود. این شرایط می تواند علت بوی سوختگی جاروبرقی شما، هنگام روشن کردن بعد از مدت طولانی باشد.
راه حل:
جاروبرقی را همیشه در جای خشک، خنک و دور از رطوبت مستقیم نگهداری کنید. اگر دستگاه مدت ها بی استفاده بوده و حالا با بوی سوختگی کار می کند، قبل از استفاده مداوم، آن را برای سرویس کامل، تمیزکاری داخلی و بررسی اتصالات به تعمیرکار بسپارید.
15. ضربه خوردن دستگاه و جابجا شدن قطعات داخلی
سقوط از پله، کشیدن خشن از روی موانع یا ضربه قوی می تواند باعث شل شدن موتور، شکستگی قطعات پلاستیکی یا درگیر شدن پروانه شود. در این صورت علت بوی سوختگی جاروبرقی، تماس غیر طبیعی قطعات و فشار نا متعادل به موتور خواهد بود.
راه حل:
اگر بعد از ضربه به دستگاه، بو، صدا یا لرزش غیر عادی احساس کردید، دستگاه را روشن نگه ندارید. ظاهر بدنه، چرخ ها و محل اتصال خرطومی را چک کنید و برای بازدید داخلی، جا انداختن قطعات و تعویض بخش های آسیب دیده، جارو را به تعمیرکار بسپارید.
پیشگیری از بوی سوختگی جاروبرقی
بسیاری از موارد بوی سوختگی جاروبرقی به خاطر خرابی ناگهانی نیست، بلکه به مرور زمان و به دلیل چند عادت اشتباه در استفاده و نگهداری ایجاد می شود. اگر چند نکته ساده را رعایت کنید، هم از وقوع بوی سوختگی جاروبرقی جلوگیری می کنید، هم عمر موتور و سایر قطعات دستگاه بیشتر می شود و کمتر نیاز به تعمیر پیدا می کنید.

مهم ترین نکات پیشگیری از بوی سوختگی جاروبرقی:
- کیسه یا مخزن جاروبرقی را قبل از پر شدن کامل، در حدود دو سوم حجم، خالی یا تعویض کنید.
- فیلترهای ورودی و خروجی را به صورت دوره ای تمیز یا در صورت فرسودگی تعویض کنید تا هوا به خوبی گردش پیدا کند.
- از جارو کردن اجسام درشت، سنگ ریزه، گچ، سیمان و مخصوصا آب و مایعات با جاروبرقی معمولی خودداری کنید.
- هنگام نظافت های طولانی مدت، هر 10 تا 15 دقیقه به جاروبرقی استراحت بدهید تا موتور فرصت خنک شدن داشته باشد.
- فقط از کیسه های استاندارد و مناسب همان مدل استفاده کرده و کیسه های پاره یا نشتی دار را فورا عوض کنید.
- دستگاه را در جای خشک، دور از رطوبت مستقیم و گرد و غبار شدید نگهداری کنید تا اتصالات برقی و موتور آسیب نبیند.
- اگر اولین بار بوی سوختگی احساس کردید، دستگاه را خاموش کرده و به جای نادیده گرفتن موضوع، علت بوی سوختگی جاروبرقی را زودتر عیب یابی کنید تا جلوی خرابی های پر هزینه گرفته شود.
جمع بندی
در نهایت، علت بوی سوختگی جاروبرقی همیشه به معنی سوختن موتور نیست، اما همیشه یک هشدار جدی است که نباید نادیده گرفته شود. از یک گرفتگی ساده در لوله و فیلتر گرفته تا نیم سوز شدن سیم پیچ موتور و خرابی برد، اگر به هر کدام به موقع رسیدگی نشود، می تواند شما را تا مرحله تعویض کامل دستگاه پیش ببرد.
با خالی کردن به موقع کیسه، تمیز نگه داشتن فیلترها، استفاده درست از دستگاه و قطع کردن فوری کار در صورت استشمام بوی غیر عادی، می توانید هم از بوی سوختگی جاروبرقی جلوگیری کنید و هم عمر مفید آن را چند برابر افزایش دهید.
اگر علاقه مند هستید با نحوه عیب یابی و تعمیر دستگاه خود بیشتر آشنا شوید، پیشنهاد می کنیم صفحه ی آموزش رایگان تعمیر جاروبرقی را مطالعه کنید تا با روش های تخصصی نگهداری و رفع ایرادات رایج آشنا شوید.



سوالات متداول
علت بوی سوختگی جاروبرقی هنگام کار کردن چيست؟
مهم ترين علت بوی سوختگی جاروبرقی معمولا فشار زياد روي موتور است؛ مثل گرفتگي لوله و برس، کيسه و فيلتر پر، يا کار کردن طولانی مدت بدون استراحت. در موارد سنگين تر، مشکل مي تواند از سيم کشي، زغال موتور يا خود موتور باشد.
وقتي جاروبرقي بوي سوختگي مي دهد، مي توانم به کار ادامه بدهم؟
خير. به محض اين که بوی سوختگی جاروبرقی را حس کرديد، بايد دستگاه را فورا خاموش کرده و دوشاخه را از برق بکشيد. ادامه دادن به کار با دستگاه مي تواند باعث سوختن موتور، آسيب سيم کشي و حتي خطر آتش سوزي شود.
از کجا بفهمم مشکل بوی سوختگي جاروبرقي ساده است يا جدي؟
اگر بعد از خالي کردن کيسه، تميز کردن فيلترها و بررسي گرفتگي لوله، بو از بين رفت، مشکل احتمالا سطحي بوده است. اما اگر همچنان بوي سوختگي، داغ شدن شديد بدنه يا تغيير صداي موتور را حس مي کنيد، يعني بايد دستگاه را براي عيب يابي تخصصي به تعميرکار بسپاريد.
چطور مي توانم از تکرار علت بوی سوختگی جاروبرقی جلوگيري کنم؟
کيسه و مخزن را قبل از پر شدن کامل خالي کرده، فيلترها را مرتب تميز يا تعويض کنيد، از جارو کردن اجسام درشت و رطوبت خودداري شود و در نظافت هاي طولاني مدت به جاروبرقي استراحت بدهيد. نگهداري دستگاه در جاي خشک و سرويس دوره اي هم کمک زيادي به جلوگيري از بوي سوختگي مي کند.